ویرتا

وقتی آقای شرلوک هولمز داستان علمی و تخیلی می‌نویسد!

۱ شهریور ۱۳۹۶


ساعت: ۱۷:۳۹
منتشر شده در مورخ: ۱۳۹۶/۰۶/۰۱
شناسه خبر: ۱۱۷۶۴۴۴

گفت و گو با “نویدفرخی” نویسنده، مترجم و پژوهشگر ژانرعلمی- تخیلی و ادبیات پلیسی

انجمن نجوم آیاز تبریز در نظر دارد به مناسبت هفته جهانی فضا دومین دورۀ مسابقه کشوری”رویای کهکشانی من” را برگزار کند. دورۀ اول این رقابت در شهریور و مهر ۹۵ برگزار و با استقبال علاقمندان مواجه شد.این مسابقه که به مناسبت هفته جهانی فضا تدارک دیده شده است،فرصتی است برای علاقمندان به نقاشی و نویسندگی تا استعداد خود را این بار در حوزه «نجوم و فضا» بیازمایند.


به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ پایگاه خبری تحلیلی طنین یاس، گالیا توانگر – انجمن نجوم آیاز تبریز در نظر دارد به مناسبت هفته جهانی فضا دومین دورۀ مسابقه کشوری”رویای کهکشانی من” را برگزار کند. دورۀ اول این رقابت در شهریور و مهر ۹۵ برگزار و با استقبال علاقمندان مواجه شد.این مسابقه که به مناسبت هفته جهانی فضا تدارک دیده شده است،فرصتی است برای علاقمندان به نقاشی و نویسندگی تا استعداد خود را این بار در حوزه «نجوم و فضا» بیازمایند.


داوران بخش داستان کوتاه بر اساس جدول شاخص به داستان‌های دریافتی امتیاز خواهند داد. بدیهی است هرچه یک داستان به جدول شاخص نزدیک‌تر باشد امتیاز بیشتری کسب خواهد کرد.


نویدفرخی نویسنده، مترجم و پژوهشگر ژانرعلمی تخیلی و ادبیات پلیسی یکی از داوران رقابت «رویای کهکشانی من» در بخش داستان کوتاه است.آنچه در زیر می آید گفت و گوی ما با این داور جوان،اما صاحب تجربه درشاخه داستانی علمی –تخیلی ست.



* لطفا درباره برخی شاخصه های برتر مد نظر در این دوره رقابت داستانی علمی -تخیلی توضیح دهید.


درباره موارد اختصاصی علمی‌-تخیلی رعایت تنها یکی از این موارد -لزوما در ارتباط با نجوم و فضا- کفایت می‌کند:


۱)تعریف یک منحنی زمانی متفاوت؛ این منحنی زمانی در آینده،حال و گذشته می‌تواند باشد.


۲)محیط خارج از سطح زمین؛ محیط داستان می‌تواند در فضا، مرکز زمین، و یا در هر دنیا یا سیاره ای دیگر، و یا بُعد دیگری از جهان باشد.


۳)حضور کاراکترهای با قابلیت ابرانسانی در عین حال باورپذیر؛ مثل آدم فضایی ها، یا آدمهایی که بواسطه علم قدرت های ابرانسانی کسب کرده اند؛ روبوت های انسان نما  و این قبیل که انتظار می رود با پیشرفت های علمی با آنها روبرو شویم یا با آن تکامل یابیم، یا اختراع کنیم.


۴)فناوری باورکردنی و محتمل آینده؛ مانند اسلحه های لیزری، ماشین های تله پورت یا دورنوردی.


۵)اصول علمی مبتنی بر اصلاح قوانین فیزیکی معمول؛ مانند سفر در زمان، کرم چاله ها، عبور از سرعت نور.


۶)تعریف سیستم های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی متفاوت با خلق آرمان شهر یا برعکس پاد آرمان شهر و حال و هوای پایان دنیا با دلایل علمی.


۷)قدرت‌های ذهنی علمی؛ مسائلی که در موردشان نظریه پردازی علمی می شود مانند کنترل ذهن، تله پاتی.



افراد در سنین پایین به سادگی تحت تاثیر چیزهایی قراردارند که مطالعه و تماشا می کنند؛ برعکسِ آثار پرخشونت و متشنج که تاثیری منفی بر فکر و ذهن کودکان می گذارد، آثار علمی تخیلی کودکان را به علم علاقه مند می سازد و افراد بیشتری را تشویق می کند تا به علم روی آورند.


*چگونگی تلفیق مباحث علمی و قالب داستان نویسی در عرصه ادبیات را تبیین بفرمایید.


در ادبیات علمی تخیلی، علم و خیال در قالب داستان با هم تلفیق می شوند. به عبارت دیگر باید بدانیم “علمی تخیلی” با اصول علمی عجین است. از قضا ما در عصری زندگی می کنیم که همه چیز شدیدا متکی بر علم و فناوری است. پس جای تعجب ندارد که در چنین فضایی زمینه لازم برای ارتقای جایگاه گونه ادبی،علمی وتخیلی فراهم باشد.شاید در دوره ای، مطالعه آثار علمی تخیلی انتخاب افراد خاص بود، اما الان عطف به پیشرفت سریع علم،مطالعه این آثار می تواند برای هر طبقه و قشری مفید واقع شود.



*رویکرد منتقدین به این شاخه از داستان نویسی چگونه بوده است؟


بسیاری از منتقدان ادبی، شاخه علمی-تخیلی را جدی نمی پندارند؛اما برخلاف تصور رایج، با نگاهی عمیق می توان پی برد که ژانر علمی تخیلی در درون خود سوالاتی را مطرح می کند. در راس این سوالات، این پرسش قرار دارد که انسان بودن به چه معناست؟ انسانیت در ادبیات علمی تخیلی نقشی بسیارپررنگ دارد که به هیچ وجه تحت شعاع علم قرار نمی گیرد.همچنین پرسش های مختلف دیگری را در بطن این گونه ادبی می توان یافت؛از سوالات بنیادین فلسفی گرفته تا بحث آگاهی انسان و سوالاتی از این قبیل که جایگاه ما در گیتی کجاست؟ آیا ما اهمیتی داریم؟ و آیا ما در گیتی تنها هستیم؟


*این شاخه از داستان نویسی-علمی تخیلی- چه کمکی می تواند به جامعه بشریت وپیشرفت فناوری داشته باشد؟


آینده،دغدغه مشترک همه مردم است. بسیاری باور دارند ژانر علمی تخیلی رسالتی پیامبرگونه دارد و آینه ای از توسعه و پیشرفت در آینده جوامع است. در واقع آینده تنها چیزی است که افراد در جاهای مختلف به صورت یکپارچه در مورد آن فکر می کنند، گفتگو می کنند، رویاپردازی   می کنند، و نسبت به آن نگرانند. و نگرانی در مورد “آینده” پیشرفت های بشریت کاملا بجاست. در لیستی که در سال ۲۰۱۵ میلادی توسط بنیاد جهانی چالش‌ها منتشر شده در بین دوازده تهدید اصلی برای بقای بشریت در صد سال آینده، هوش مصنوعی در صدر لیست قرار دارد. همچنین تغییرات آب و هوایی در جایگاه چهارم وخطر جنگ هسته‌ای در جایگاه ششم هستند. علمی تخیلی شاید تنها ژانری است که نشان می دهد جامعه چطور می تواند متفاوت عمل کند تا آینده بی خطرتر باشد؟ با علمی تخیلی می توانیم تصور کنیم آینده ای که بسمتش حرکت می کنیم چگونه خواهد بود و از چه طرقی می توان مسیر رو به آینده را پیمودو یا برعکس، از رفتن به آن مسیر جلوگیری کرد.



لیستی که بنیاد جهانی چالش‌ها در سال ۲۰۱۵ میلادی منتشر کرده، نشان می دهد در بین دوازده تهدید اصلی برای بقای بشریت در صد سال آینده، هوش مصنوعی در صدر لیست قرار دارد. همچنین تغییرات آب و هوایی در جایگاه چهارم وخطر جنگ هسته‌ای در جایگاه ششم هستند. علمی تخیلی شاید تنها ژانری است که نشان می دهد جامعه چطور می تواند متفاوت عمل کند تا آینده بی خطرتر باشد؟


شما در جایی گفته اید که داستان های علمی تخیلی می تواند از دیدگاه یک منتقد ادبی بی اهمیت، از دیدگاه یک دانشمند غیرعملی به نظر برسند،اما این داستان ها، در ذات خود برای رستگاری و نجات انسان ضروری اند؛پاره ای از نظرات بزرگان را در مورد این ژانر ادبی متذکر شده و نظر خود را درباره اهمیت این شاخه از ادبیات داستانی روشن تر توضیح دهید.


نویسنده رمان های علمی تخیلی، دکتر آیزاک آسیموف در سال ۱۹۷۸ در مورد اهمیت علمی تخیلی چنین گفت:«جهان در حال تغییر است؛ تغییری دائمی و اجتناب ناپذیر.بنابراین منطقی است برای تصمیم گیری در مورد شرایط امروز جهان، به آینده توجه کافی داشته باشیم.نویسندگان علمی تخیلی این رویدادهای اجتناب ناپذیر را می بینند و باید بگویم گرچه این مشکلات و بلایا اجتناب ناپذیرند،اما راه حل ها اجتناب ناپذیر نیستند!»


تئودور استورجن از نویسندگان مشهور ادبیات علمی تخیلی است(مسابقات داستان کوتاهی به افتخار او برگزار می شود). او در مورد علمی تخیلی می گوید:«عنوان علمی ‌تخیلی را باید به داستانی نسبت داد که اگر عناصر علمی‌اش را حذف کنیم، داستان ناقص شود.»


بدون اغراق در هیچ جای ادبیات داستانی،علوم چنین جایگاه محکمی ندارد.آیا می توان با یک تیر دونشان زد؟ علمی تخیلی برای جذب جویندگان علم به ادبیات مناسب است و می تواند اتصال دهنده ادبیات و علم باشد؛ گونه ادبی که هم برای هنرمندان جذاب است و هم علاقه مندان به علوم از خواندنش لذت خواهند برد. بخصوص افراد در سنین پایین به سادگی تحت تاثیر چیزهایی قراردارند که مطالعه و تماشا می کنند؛ برعکسِ آثار پرخشونت و متشنج که تاثیری منفی بر فکر و ذهن کودکان می گذارد،آثار علمی تخیلی کودکان را به علم علاقه مند می سازد و افراد بیشتری را تشویق می کند تا به علم روی آورند.


ادوین هابل دانشمندی مبدع تئوری بیگ بنگ، و اولین کسی که ثابت کرد کهکشان هایی به غیر از کهکشان راه شیری وجود دارند، پس از مطالعه رمان های ژول ورن تصمیم گرفت دانشمند شود. کارل سیگن اخترشناس برجسته تحت تاثیر نوشته های رابرت آنسون هاینلاین قرار داشت و میچیو کاکو، فیزیکدان مشهور آمریکایی ژاپنی تبار و بنیانگذار نظریه ریسمان فیزیک در کودکی از علاقه مندان برنامه های تلوزیونی علمی تخیلی بود.»


*کلام آخر


مهلت ارسال آثار تا ۳۰ شهریور ۹۶ تعیین شده است که مراسم اختتامیه به همراه تقدیر از نویسندگان برتر در مهرماه ۹۶ انجام خواهد شد.برای کسب اطلاعات تکمیلی می توانید به لینک زیر مراجعه کنید:


https://t.me/Ayazastro


انتهای پیام/غ