ویرتا

دعاى اهل بيت(ع) درباره ديگران

۱۲ مرداد ۱۳۹۶

پرسش :

دعاهای اهل بیت(ع) به دیگران چگونه بود؟

پاسخ :

پيامبر خدا و اهل بيت بزرگوارش ، مَظهَر صفات و اسماى حسناى الهى و از جمله مظهر رحمت و حكمت خداوند متعال هستند و از اين رو ، به مقتضاى حكمت ، ديگران را از ادعيه پاك و مستجاب خود ، بهره مند مى كردند و مشمول عنايت و رحمت الهى قرار مى دادند .

در بررسى سيره عملى خاندان رسالت در موضوع دعا كردن براى ديگران، چند نكته قابل توجّه است :

 ۱ . دعاهاى پيامبر صلى الله عليه و آله و اهل بيت عليهم السلام را به چند دسته مى توان تقسيم كرد :

 دسته اول ، دعاهايى كه حامل پيامى براى جامعه اسلامى اند .

 دسته دوم ، دعاهايى كه براى تأمين نيازهاى كسانى صادر شده اند كه از خاندان رسالت ، تقاضاى دعا كرده اند .

 دسته سوم ، دعاهاى خاندان رسالت در مورد كسانى كه به آنها خدمتى كرده اند .

 ۲ . دعاهاى پيامبر خدا براى اهل بيت خود ، حامل پيام هاى اعتقادى و سياسى براى امّت اسلامى و حاكى از شخصيت والاى آنان و جايگاه بلندشان در اسلام است ، مانند آنچه از پيامبر خدا ، خطاب به امام على عليه السلام روايت شده كه مى فرمايد :

  ما سَأَلتُ اللّهَ شَيئا إلاّ سَأَلتُ لَكَ مِثلَهُ ، ولا سَأَلتُ اللّهَ شَيئا إلاّ أعطانيهِ ، غَيرَ أنَّهُ قيلَ لي : إنَّهُ لا نَبِيَّ بَعدَكَ . [۱]

 و چيزى از خداوند عز و جل درخواست نكردم ، مگر آن كه همان را براى تو هم درخواست كردم . و چيزى از خداوند درخواست نكردم ، مگر اين كه آن را به من داد ؛ به جز اين كه به من گفته شد : پيامبرى پس از تو نيست .

 و در روايتى ديگر در مورد ايشان مى فرمايد :

  اللّهُمَّ والِ مَن والاهُ ، وعادِ مَن عاداهُ ، وَانصُر مَن نَصَرَهُ . [۲]

 خداوندا! دوست دار او را دوست بدار و دشمن كننده با او را دشمن باش و يارى كننده او را مدد كن .

 و در روايتى ديگر درباره امام حسن و امام حسين عليهماالسلاممى فرمايد :

  اللّهُمَّ والِ مَن والاهُما ، وعادِ مَن عاداهُما . [۳]

 خداوندا! دوستدار آن دو را دوست بدار و دشمنى كننده با آن دشمن باش .

 و در حديث كسا ، از زبان پيامبر صلى الله عليه و آله درباره اهل بيت عليهم السلامآمده كه مى فرمايد :

  اللّهُمَّ هؤُلاءِ أهلُ بَيتي ، فَأَذهِب عَنهُمُ الرِّجسَ وطَهِّرهُم تَطهيرا . [۴]

 خداوندا! اينان اهل بيت من هستند . از آنها پليدى را ، دور كن و پاكِ پاكشان كن .

 همچنين دعاهايى كه از اهل بيت عليهم السلام درباره افرادى مانند ابوذر و عمار و امثال آنها صادر شده ، حكايت از جلالت و عظمت و جايگاه رفيع معنوى آنها دارد . اين گونه دعاها نيز گاه داراى پيام سياسى و اجتماعى هستند .

 ۳ . دعاهاى پيامبر صلى الله عليه و آله و اهل بيت عليهم السلام براى تأمين نيازهاى ديگران يا براى كسانى كه خدمتى به آنها داشته اند نيز داراى پيام اعتقادى است ؛ زيرا اجابت شدن اين دعاها ، حاكى از جايگاه رفيع خاندان رسالت در نزد خداوند متعال است ؛ اما بايد توجه داشت كه اين گونه از دعاها ، بسا كه دلالتى بر جايگاه معنوى اشخاصى كه برايشان دعا شده است ، نداشته باشد و اين ، البته بسته به مضامين دعاهاست . از اين رو ، دانشمندان رجالى ، هر دعايى را از سوى پيامبر صلى الله عليه و آله و اهل بيت عليهم السلام ، دليل بر خوبى و عدالت و مورد وثوق بودنِ شخصى كه درباره او دعا شده ، نمى دانند ، چنان كه در روايتى آمده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله در حقّ شخص يهودى اى كه خدمتى به ايشان كرده بود ، فرمود : «أللّهُمَّ جَمِّلهُ ؛ خدايا! او را زيبا گردان» و در اثر اين دعا ، موى سپيد او سياه شد [۵] و يا در مورد يهودى ديگرى فرمود : «أدامَ اللّهُ جَمالَكَ… ؛ خداوند ، زيبايى ات را پايدار گرداند».

 و در نتيجه اجابت اين دعا ، آن مرد ، هشتاد سال زندگى كرد و يك موى سپيد در سر او ديده نشد . [۶]

 


[۱] ر . ك : ص ۷۸ ح ۱۱۶۸ .

[۲] ر . ك : ص ۸۰ ح ۱۱۷۲ .

[۳] ر . ك : ص ۹۰ ح ۱۱۸۷ .

[۴] ر . ك : ص ۹۴ ح ۱۱۹۳ .

[۵] ر . ك : ص ۱۶۰ ح ۱۲۷۸ .

[۶] ر . ك : ص ۱۶۰ ح ۱۲۷۹ .

پاسخگو : بخش پاسخ گویی پایگاه حدیث نت